Trong thế giới của điện ảnh, ánh sáng không chỉ đơn thuần là yếu tố kỹ thuật giúp chúng ta nhìn thấy hình ảnh trên màn hình. Nó là một ngôn ngữ thầm lặng, một công cụ kể chuyện mạnh mẽ, định hình cảm xúc, tạo ra không gian và thậm chí là tiết lộ tính cách của nhân vật. Ánh sáng có thể biến một cảnh quay bình thường thành một tác phẩm nghệ thuật đầy ám ảnh, một khoảnh khắc lãng mạn hay một cảnh hành động kịch tính.
Vậy bạn có bao giờ tự hỏi, làm thế nào các nhà quay phim và đạo diễn lại có thể điều khiển ánh sáng để tạo ra những hiệu ứng ma thuật đó? Từ “key light” mạnh mẽ, “fill light” mềm mại cho đến “backlight” huyền bí, mỗi thuật ngữ ánh sáng đều đóng vai trò riêng biệt trong việc xây dựng thế giới điện ảnh. Bài viết này sẽ là kim chỉ nam giúp bạn giải mã những bí mật đằng sau các kỹ thuật chiếu sáng, từ đó nhìn nhận và thưởng thức điện ảnh một cách sâu sắc hơn.
KEY LIGHT - NGUỒN SÁNG CHÍNH
Nguồn sáng chính là nguồn ánh sáng chủ yếu của cảnh phim. Nói cách khác, đây là nguồn sáng có cường độ mạnh và mang tính định hướng nhất trong toàn bộ cảnh phim. Key Light thường sẽ được thiết lập đầu tiên và được sử dụng để chiếu sáng chủ thể hoặc diễn viễn.
FILL LIGHT – NGUỒN SÁNG PHỤ
Nguồn sáng phụ giúp chiếu sáng bóng đổ được tạo ra bởi nguồn sáng chính. Fill Light thường được đặt đối diện với nguồn sáng chính và thường không mạnh bằng nguồn sáng chính.
BACK LIGHT – NGUỒN SÁNG NGƯỢC
Nguồn sáng ngược chiếu sáng diễn viên hoặc chủ thể từ đằng sau và thường được bố trí cao hơn chủ thể mà nó chiếu sáng. Nguồn sáng ngược có tác dụng tách chủ thể hoặc diễn viên với background, giúp làm rõ hình dạng cũng như tăng chiều sâu của chủ thể.
SIDELIGHT – ÁNH SÁNG BÊN
Ánh sáng bên, như tên gọi, là ánh sáng đến từ phía bên song song với diễn viên. Ánh sáng bên thường được dùng để tạo không khí kịch tính hơn.
PRACTICAL LIGHT – NGUỒN SÁNG THỰC TẾ
Nguồn sáng thực tế là các loại nguồn sáng có mặt trong cảnh phim. Đó có thể là một chiếc đèn bàn, một chiếc TV, nến, đèn xe cảnh sát…
BOUNCE – PHẢN CHIẾU
Dụng cụ cần thiết có thể là một tấm bảng trắng hoặc một tấm lụa, nhưng cũng có thể phản chiếu ánh sáng từ tường hay trần.
SOFT LIGHT – ÁNH SÁNG MỀM MỊN
Ánh sáng mềm mịn là một khái niệm dùng để mô tả kích thước của nguồn sáng (so với chủ thể) nhiều hơn là nói về vị trí của nó. Soft Light đến từ một nguồn sáng lớn hoặc từ một tấm tản sáng. Ánh sáng kiểu này sẽ cho bóng mịn, nhẹ – hoặc nếu ánh sáng đủ mềm sẽ hoàn toàn không có bóng đổ.
HARD LIGHT – ÁNH SÁNG CỨNG
Ánh sáng cứng tạo ra bóng đổ có đường nét rõ ràng, thường sẽ có được ánh sáng cứng từ mặt trời chính ngọ hoặc một nguồn sáng nhỏ.
HIGH KEY
High Key là một phong cách đánh ánh sáng cho hình ảnh sáng và không có bóng đổ bằng việc sử dụng rất nhiều nguồn sáng phụ. Cách đánh sáng này được sử dụng rất nhiều trong các phim kinh điển Hollywood thời những năm 30-40, đặc biệt là trong phim hài và nhạc kịch.
Ngày nay, phong cách High Key được sử dụng chủ yếu trong các quảng cáo mỹ phẩm, sitcom và music video.
LOW KEY
Một khung hình với cách đánh sáng kiểu Low Key được bao phủ bởi bóng tối nhiều hơn là ánh sáng. Nguồn sáng phụ rất nhẹ hoặc hoàn toàn không có. Low Key tập trung vào việc sử dụng bóng tối như một nhân vật chứ không chỉ đơn thuần là một chủ thể trong ánh sáng. Nó được sử dụng nhiều trong các phim kinh dị và giật gân.
MOTIVATED LIGHTING (tạm dịch CHIẾU SÁNG GIẢ LẬP)
Chiếu sáng giả lập là cách chiếu sáng mà nguồn sáng thật sự dùng cho cảnh phim mô phỏng/giả lập một nguồn sáng tự nhiên hoặc nguồn sáng thực tế xuất hiện trong khung hình.
AVAILABLE LIGHT – ÁNH SÁNG SẴN CÓ
Ánh sáng sẵn có là ánh sáng có sẵn trên trường quay. Nó có thể là mặt trời, là đèn đường hay các biển hiệu neon trên đường phố.
Nguồn: Lewis Mcgregor
